Moraliteit, Duurzaamheid & Gedrag
Weten wat ‘het juiste’ is, is niet hetzelfde als het daadwerkelijk doen. Florien promoveerde op weerstand tegen moreel gedrag en vertaalt die kennis naar de vraag achter de vraag: niet meer overtuigen, maar het gewenste (duurzame) gedrag makkelijker maken. Dit thema bundelt die inzichten: van wetenschappelijk onderzoek tot praktische toepassingen bij organisaties en overheid.
UITGELICHT
Waarom vinden we vegetariërs soms irritant?
In dit college voor de Universiteit van Nederland bespreekt Florien waarom vegetariërs vleeseters soms irriteren, en wat dat zegt over morele weerstand en hoe mensen omgaan met een spiegel voor hun eigen gedrag.
Waarom goed gedrag averechts werkt
Iedereen wil een moreel mens zijn, maar dat in de praktijk volhouden is soms lastig. Een moreel standpunt van een ander voelt dan al snel als een aanval op jezelf: die dreiging is meetbaar, ze leidt tot een negatief oordeel over de ander, en ze is te voorkomen voordat dat oordeel ontstaat.
Een morele ander voelt als een bedreiging
Zie je iemand die bewust een moreel standpunt inneemt, bijvoorbeeld door geen vlees te eten, dan voelt dat al snel als een aanval op jezelf. Die dreiging is niet alleen een gevoel: ze is fysiologisch meetbaar, in hartslag en bloeddruk.
FysiologischDie dreiging leidt tot een negatief oordeel
De meest voorkomende reactie op die dreiging is een negatieve evaluatie van de morele ander.
ReactieDat oordeel is te voorkomen
Handen wassen. Even stilstaan bij wie je bent en waar je voor staat. Allebei blijken manieren om de onderliggende dreiging op te lossen, waardoor het negatieve oordeel over de morele ander wegvalt voordat het ontstaat.
PreventieDeze dynamiek speelt niet alleen bij grote morele kwesties. Ze zit ook in dagelijkse moraliteit: wat je eet, wat je drinkt, wat je koopt. Florien noemt dit het terrein van de dagelijkse moraliteit, en het is precies waar gedragswetenschap het verschil maakt tussen goede bedoelingen en daadwerkelijke verandering.
INZICHTEN EN ARTIKELEN
Wat ik schreef over moraliteit & duurzaamheid
Van wetenschappelijke inzichten tot praktische tips — nieuwsbrieven, blogs en artikelen van The Behavioral Times over moraliteit, duurzaamheid en de gedragswetenschap achter goede bedoelingen.
Behavioral Times - Nieuwsbrief
- Duurzaam gedrag veranderen: waarom prijs meer doet
Duurzaam gedrag veranderen: waarom prijs meer doetIk heb een winterjas die ik al ruim twintig jaar draag. Donkergroen leer, gekocht toen ik een jaar of achttien was, samen met […]
- Waarom budgetteren meestal niet werkt
Waarom budgetteren meestal niet werktDe meeste mensen hebben geen overzicht in hun geld Onderzoek laat zien dat de meeste mensen geen continu financieel overzicht in hun hoofd […]
- Geld maakt wél gelukkig. Behalve als je echt...
Geld maakt wél gelukkig. Behalve als je echt ongelukkig bent🧠 Wil je je afmelden? Klik hier om je meteen uit te schrijven . Eén klik, geen gedoe. Uitschrijven hoort makkelijk […]
- Waarom je je eigen emoties structureel verkeerd...
Waarom je je eigen emoties structureel verkeerd voorspeltJe weet dat je blij wordt als je die baan krijgt. Je weet dat je verdrietig bent als je oma overlijdt. Je weet dat je […]
- Wanneer voelt online advies persoonlijk, en...
Wanneer voelt online advies persoonlijk, en wanneer is het een illusie?In de VS openen banken de ene na de andere nieuwe fysieke vestiging. Zelfs Revolut, de aartsvader van de […]
Wetenschappelijke artikelen
- Evaluating Others If They Stand Up for Their Moral Convictions, and Evaluating Ourselves If We Don’t Stand Up
by Florien Cramwinckel on June 1, 2021 at 3:07 pmActing on one’s moral principles is not always easy. Upholding one’s moral beliefs may run counter to one’s social environment or […]
- Assessing the effects of a real-life contact intervention on prejudice toward LGBT people
by Florien Cramwinckel on May 10, 2021 at 2:42 pmThe post Assessing the effects of a real-life contact intervention on prejudice toward LGBT people appeared first on Florien Cramwinckel.
- Obstacles to the admiration of moral people
by Florien Cramwinckel on January 1, 2019 at 3:20 pmDownload het artikel hier The post Obstacles to the admiration of moral people appeared first on Florien Cramwinckel.
- Registered Replication Report: Dijksterhuis and van Knippenberg (1998)
by Florien Cramwinckel on January 1, 2018 at 3:11 pmThe post Registered Replication Report: Dijksterhuis and van Knippenberg (1998) appeared first on Florien Cramwinckel.
- Interventions to Reduce Blatant and Subtle Sexual Orientation- and Gender Identity Prejudice (SOGIP): Current Knowledge and Future Directions
by Florien Cramwinckel on January 1, 2018 at 3:10 pmGiven its prevalence and impact, it is important that prejudice against sexual-and gender identity minorities is reduced and that negative […]
- The social dynamics of morality
by Florien Cramwinckel on October 14, 2016 at 4:01 pmThe post The social dynamics of morality appeared first on Florien Cramwinckel.
Blogs & opinie
- Zo krijg je wat je verdient
by Florien Cramwinckel on August 31, 2024 at 7:30 amWerken voor je centen. Dat is de realiteit. Of je nu een starter op de arbeidsmarkt, meer ervaren, man of vrouw bent: we willen allemaal […]
- Van 7 vinkjes naar vooruitgangby Florien Cramwinckel on August 9, 2024 at 7:25 am
De 7 vinkjes. Maar 3% van de bevolking heeft ze. Toch zijn mensen met de 7 vinkjes oververtegenwoordigd in de top van de maatschappij. We […]
- Negatief reageren op het morele gedrag van anderen
by Florien Cramwinckel on June 1, 2017 at 3:16 pmThe post Negatief reageren op het morele gedrag van anderen appeared first on Florien Cramwinckel.
Gedragsverandering: de basics
Een datalek dat niet gemeld wordt. Medewerkers die niet de sales-sensitiviteit tonen die je zou verwachten. Wegwerpbekers die het winnen van de herbruikbare mok. Allemaal voorbeelden van hetzelfde patroon: een groot gat tussen wat mensen willen en wat mensen doen, de intention-behavior gap. Organisaties zoeken daar vaak zowel de oorzaak als de oplossing in motivatie, terwijl gemak vaak de sleutel is. In deze interactieve sessie leer je dat gat begrijpen, herkennen en dichten, met psychologie als uitgangspunt en de concrete obstakels in jouw organisatie als casus.
Eerder gegeven bij
FLORIEN'S EXPERTISE IN CIJFERS
Moraliteit & gedrag
Florien promoveerde aan de Universiteit Utrecht op weerstand tegen moreel gedrag, en gaf een veelbekeken college voor Universiteit van Nederland over waarom moraliteit zo weerbarstig is in de praktijk, vanuit wetenschappelijk onderzoek naar concrete, bruikbare inzichten.
- Gepromoveerd op weerstand tegen moreel gedrag aan de Universiteit Utrecht
- Gepubliceerd in onder andere Journal of Experimental Social Psychology, Journal of Personality and Social Psychology en Archives of Sexual Behavior
- Praktijkonderzoek naar moraliteit in actie, zoals het voorkomen van alcoholverstrekking aan minderjarigen via online bezorgplatforms en het beperken van de milieu-impact van fast fashion
- College gegeven voor Universiteit van Nederland, uitgezonden op tv, radio, spotify en meer dan 34.600 keer bekeken op YouTube
MEDIA INTERVIEWS
In de media
Sinds mijn promotieonderzoek naar weerstand tegen moreel gedrag ben ik regelmatig in de media te vinden als expert op het gebied van moraliteit en duurzaam gedrag. Van interviews en radio tot tv, hier zijn de uitgelichte optredens.
Op tv, radio & in podcasts
- How to repair after ethical mistakes – The Initial Podcast (short clip)
by Florien Cramwinckel on February 26, 2026 at 2:21 pmEen van de belangrijkste vaardigheden die mensen kunnen leren is niet om fouten te voorkomen, maar om te repareren nadat fouten zijn gemaakt. Iedereen maakt […]
- The Initial Podcast – How a Behavioral Psychologist Increased Conversions for S*xtoys
by Florien Cramwinckel on February 24, 2026 at 1:56 pmAs a Behavioral Psychologist, dr. Florien Cramwinckel has helped the CRO and Experimentation world increase sales for S*x Toys, Children’s playhouses ánd […]
- Universiteit van NL – waarom vind jij een vegetariër soms zo irritant?
by Florien Cramwinckel on February 22, 2017 at 4:42 pmStel: je staat op een feestje en er komt een schaal met borrelhapjes aan. En nét als jij in je bitterbal wilt happen, hoor je vanaf links "Nee dankje, ik eet […]
- Spotify – Universiteit van NL – waarom vind jij een vegetariër soms zo irritant?
by Florien Cramwinckel on June 24, 2018 at 4:45 pmStel je voor: je neemt nét een hap van je bitterbal en naast je begint iemand een pleidooi over het leed in de vleesindustrie. Da’s best irritant […]
- BNR nieuwsradio – waarom we zo negatief reageren op vegetariërs
by Florien Cramwinckel on October 12, 2016 at 4:40 pmAls je een ander iets goeds ziet doen, voelt dat bedreigend. Dat verklaart waarom mensen zo weinig enthousiast reageren op vegetariërs, mensen die geen […]
In de pers
- Zo krijg je wat je verdientby Florien Cramwinckel on August 31, 2024 at 7:30 am
Werken voor je centen. Dat is de realiteit. Of je nu een starter op de arbeidsmarkt, meer ervaren, man of vrouw bent: we willen allemaal […]
- Van 7 vinkjes naar vooruitgangby Florien Cramwinckel on August 9, 2024 at 7:25 am
De 7 vinkjes. Maar 3% van de bevolking heeft ze. Toch zijn mensen met de 7 vinkjes oververtegenwoordigd in de top van de maatschappij. We […]
- Negatief reageren op het morele gedrag van anderenby Florien Cramwinckel on June 1, 2017 at 3:16 pm
The post Negatief reageren op het morele gedrag van anderen appeared first on Florien Cramwinckel.
Een greep uit het werk
:strip_icc()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2022/09/data90715075-3b97b1.png)
AANBOD
Diensten & aanbod
Van lezing tot strategisch traject — dit zijn de manieren waarop we kunnen samenwerken.
